بررسی تطبیقی لاعن در قرآن کریم از منظر فریقین/ مهدی درگاهی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

لعن و نفرین به عنوان مصداقی از بُغضِ آدمی از ابتدای زندگی بشر تاکنون میان مردمان شایع بوده تا جایی که در فرهنگ اسلامی با گزاره­های گوناگون مشروعیت آن در قرآن کریم، فی­الجمله، مورد تایید قرار گرفته است. اما چندی است که گستره­ی آن از جهت لعنت کنندگان (لاعن) مورد تردید قرار گرفته و این تشکیک به جهت آن است که تحقیقی موسّع و یکپارچه در این­باره صورت نگرفته است! از این رو بازشناخت تطبیقی لاعن در قرآن کریم با نگاهی به فهم عالمان فریقین، مسأله­ای است که نیازمند کاویدن تا مرحله پاسخی درخور است. اِخبار خداوند در برخی آیات قرآن، یا به تعبیر دقیق­تر اِنشاء او، از جمله گزاره­هایی است که به لاعن بودن فرشتگان، پیامبران و مردمان، اشاره دارد. هرچند که لعنت آنان باید به پشتوانه­ی استحقاق ملعونان به لعنت و با درخواست و دعا از خداوند برای دوری ملعون از رحمت الهی صورت گیرد. این تحقیق با هدف شناخت حدود و ثُغور گزاره­های قرآنی و تبیین معنای لاعن بودن خداوند و غیر خداوند انجام شده و نیل به این مَقصد در سایه توصیف و تحلیل آیات قرآن و واکاوی فهم اندیشمندان اسلامی از امامیه و اهل سنت با گرد­آوری داده­های کتابخانه­ای­ میسّر است که نتیجه­ی آن، تبیین تطبیقی لاعن بودن غیر خداوند در پرتو گزاره­های قرآنی و اثبات اتفاق اندیشمندان اسلامی در فهم از آن است.

کلیدواژه‌ها